Xhinët dhe njerëzit i kam krijuar vetëm që të Më adhurojnë. [Edh-Dharijat 51:56]

15.Vërejtje shumë me rëndësi

Shejkh Muhammed bin Sultan el-Masumi (v. 1380)
Burimi: A është muslimani i detyruar që të pasojë një prej katër medhhebeve?
Përktheu: Valdet Gashi
www.perlatmuslimane.com

Dije se ixhtihadi dhe mendimi i dijetarit nuk është gjykim i Allahut. Sikur vërtetë të ishte gjykim i Allahut, nuk do të ishte e lejuar për Ebu Jusufin, Muhammedin dhe të gjithë të tjerët që dallojnë nga mendimet e Ebu Hanifes dhe ixhtihadit të tij. Prandaj, Ebu Hanife (rahimehullah) ka thënë:

”Ky është mendimi im dhe në qoftë se dikush vjen me një më të mirë se ky, unë e marrë atë në vend të tij.”

Po kështu, pjesa tjetër e imamëve (rahimehumullah) thanë:

”Ixhtihadi ynë është mendimi ynë; Lere atë që dëshiron ta merrë atë, dhe ai që nuk dëshiron le ta braktis atë.”

Ne i pyesim të gjithë njerëzit që pasojnë vetëm një individ të caktuar me pyetjen e mëposhtme:

”Çfarë është ajo me të cilën personi juaj dallohet për të qenë i vetmi person për tu pasuar dhe askush tjetër?” Nëse ai thotë: ”Ai ishte më i dituri në kohën e tij dhe përsosmëria e tij tejkaloi paraardhësit e tij”, atij duhet përgjigjur në këtë mënyrë: ”Si e di ti se ai është personi më i ditur i kohës së tij, kur ti vetë thua se ti nuk i përket dijetarëve? Kjo është diçka që e di vetëm dikush që i njeh medhhebet, argumentet e tyre dhe mendimin e fortë dhe të dobët. Nëse ti me të vërtetë dëshiron të pasosh më të diturin, atëherë a nuk ka konsensus se Ebu Bekri, Umeri, Uthmani, Aliu dhe Ibn Mesudi (radijAllahu anhum) ishin më të ditur se personi të cilin ti e pason?”

Personit që pason verbërisht duhet ti shtrohet kjo pyetje:

”Çfarë pasonin njerëzit para personit që ju e pasoni dhe ngrisni mendimet e tij në pozitën e Sheriatit? Sikurse të ishit kufizuar në këtë, të cilën nuk e vepruat, por ju e deklaruat të jetë më i mirë për tu pasuar se sa tekstet e Ligjvënësit! A ishin njerëzit që kanë jetuar para këtyre njerëzve të përqendruar në udhëzim apo në devijim? ”Ai detyrohet të thotë se ata ishin të përqendruar në udhëzim. Atëherë duhet ti thuhet: ”A pasuan ata diçka tjetër përveç Kuranit, Sunnetit, dhe transmetimet? A nuk u dhanë përparësi fjalëve të Allahut (Te ala), transmetimeve të dërguarit të Tij (salAllahu alejhi ue selem) dhe transmetimeve të sahabëve (radijAllahu anhum) para çdo gjëje tjetër që i kundërshton ata në mesin e mendimeve të njerëzve?”

Nëse ky është udhëzim, atëherë çfarë ka karshi të vërtetës, pos devijimit? Prandaj shiko si ikin nga e vërteta; prandaj mendo!

Është e qartë se të gjitha grupet që pasojnë verbërisht kan ulur gjithë sahabët, tebiinët dhe dijetarët, me përjashtim të atyre që ata pasojnë, deri në një nivel që do të thotë se nuk llogariten mendimet e tyre madje as nuk shikohen fjalët e tyre. I vetmi përjashtim është kur ata e refuzojnë atë nëse ajo do të kundërshtojë mendimin e imamit të tyre deri në atë masë, saqë nëse mendimi i imamit të tyre do të kundërshtonte një tekst nga Libri i Allahut dhe nga i dërguari i Allahut (salAllahu alejhi ue selem), bëhet e detyrueshme për ta keqinterpretuar atë dhe për ta bërë tekstin që të sugjerojë diçka tjetër në mënyrë që mendimet e imamëve të tyre të duken të jenë të sakta.

Besimi i fesë dhe shtyllat e tij do të rrëzoheshin dhe do të shkatërroheshin sikur Allahu nuk do ta kishte siguruar këtë fe se gjithmonë do të jetë dikush që flet në bazë të saj dhe e mbron atë. Atëherë a ka një pozicion më të keq dhe një sjellje më të keqe ndaj sahabëve, tebiinëve dhe të gjithë dijetarëve? A ka dikush që ia ul vlerën meritave të tyre në të njëjtën mënyrë sikurse ti injorosh të gjithë ata pos individit të cilin ata e kanë marrë si një aleat në vend të Allahut dhe të dërguarit të Tij (salAllahu alejhi ue selem)? Grupet që i përqendrohen pasimit të verbër kundërshtojnë edhe urdhërat e Allahut dhe të dërguarit të Tij (salAllahu alejhi ue selem), udhëzimin e sahabëve të tij dhe vetë pozitën e vetë imamëve të tyre dhe prandaj pasojnë një rrugë tjetër nga rruga të cilën dijetarët pasuan.

Këta njerëz që janë shfaqur në kohët e fundit pasojnë rrugën e kundërt nga ajo që pasuan sahabët dhe në këtë mënyrë kanë kthyer mbrapshtë parimet fetare. Ata kanë shtrembëruar Librin e Allahut, Sunnetin e të dërguarit të Tij (salAllahu alejhi ue selem), mendimet e kalifëve të tij dhe të sahabëve të tij, më pas ato i vënë përballë me mendimet e personit që e pasojnë. Pastaj ata pranuan dhe iu dorëzuan asaj që përputhet me imamin e tyre. Megjithatë ata thanë në lidhje me mendimet që kundërshtojnë personin që ata pasojnë:

”Kundërshtari u argumentua me këtë dhe këtë.”

Në këtë mënyrë ata e refuzojnë këtë. Të mëdhenjtë e tyre kanë bërë hile në të gjitha mënyrat e mundshme që ta refuzojnë atë. Janë këta njerëz që janë arsyeja e përçarjes dhe formimit të sekteve. Çdo sekt mbështet personin që ata pasojnë, thërrasin në rrugën e tij dhe e qortojnë atë që nuk e bënë këtë sikurse ai ti përket një feje tjetër. Në vend të kësaj, është e detyrueshme për ata që të bashkohen rreth një rregulli të vetëm: të mos pasojnë askë tjetër përveç të dërguarit më madhështorë Muhammedit (salAllahu alejhi ue selem) dhe të mos pranojnë njerëz të tjerë si zota në vend të Allahut.

Të marrësh mendimet dhe analogjinë e dijetarëve është sikurse tejemum; ai bëhet vetëm në mungesë të ujit. Në qoftë se ekziston një tekst nga Kurani, Sunneti apo nga mendimet e sahabëve, ai detyrohet që ta miratojë atë dhe të mos e braktis atë për mendimet e dijetarëve. Megjithatë, pasuesit verbërisht në mesin e brezave të më vonshëm kanë bërë tejemum ndërsa uji gjendet në mesin e tyre, dhe është më i lehtë për t’u përdorur. Ajo që është gjithashtu e çuditshme është se pasuesit e verbër marrin një mendim nga ndonjë nga brezat e mëvonshëm dhe veprojnë sipas tij ndërsa në të njëjtën kohë ata braktisin veprimet, gjykimet dhe mendimet që burojnë nga Imam Bukhari, Abdullah bin el-Mubarak, el-Euzai, Sufjan eth-Theuri dhe bashkëkohanikët e tyre. Po ashtu, ata largohen nga Seid bin el-Musejib, Hasan el-Basri, Ebu Hanife, Maliku dhe të tillët mendimet e të cilëve janë të lejuar të merren. Në vend të kësaj, ata konsiderojnë se mendimet e atyre të mëvonshëm kanë përparësi para gjykimit të cilin e kishte Ebu Bekri, Umeri, Uthmani, Aliu dhe Ibn Mesudi (radijAllahu anhum). Duhet pyetur veten se me çfarë justifikimi do të vijnë tek Allahu (Te ala), kur ata konsiderojnë të barabarta fjalët e këtyre imamëve të parë me fjalët e këtyre të vonshëm? E të mos flasim kur ata i konsiderojnë më të sakta mendimet e të vonshmëve? E të mos flasim që fjalën e tyre e merr për gjykim dhe fetva, ndërsa lë fjalët e sahabëve?

Brezi i mëvonshëm i këtij umeti mund të përmirësohet vetëm me atë që u përmirësuan brezat e mëparshëm.

Imam Maliku (rahimehullah) ka thënë:

”Brezat e mëvonshme mund të përmirësohen vetëm me atë që u përmirësuan brezat e mëparshëm.”

Nuk ka asnjë dyshim se brezat e mëparshëm të këtij umeti ishin të përqendruar në Kuran dhe Sunnet dhe në atë për të cilin Selefët e drejtë ishin dakord. Kur muslimanët braktisën Legjislacionin e Allahut (Te ala) për diçka që ata menduan gabimisht se Ai ishte i kënaqur me të, duke përfshirë edhe ti bëhet shirk Atij, nuk është aspak e çuditshme se ata janë privuar nga fitorja të cilën Allahu ia ka premtuar besimtarëve. Kjo është për shkak se ata janë privuar nga të gjitha tiparet me të cilat Allahu i ka përshkruar besimtarët. Gjatë brezit të parë dhe të dytë, nuk ka pasur diçka nga pasimi i verbër e as veprimet që ne kemi sot. Pastaj në qoftë se një person i mençur ose një komb i qytetëruar konvertohen në Islam, ata do të hutohen kur duhet ta dinë cilave gjëra duhet t’i përmbahen dhe cilit medhheb dhe libra lidhur me parimet dhe degëzime duhet ti mbështetën. Gjithashtu do ta kemi vështirë për ta bindur atë se kjo është e vetmja fe e vërtetë dhe se të gjitha medhhebet pavarësisht dallimeve të tyre janë një dhe e njëjta gjë.

Ky është një fakt që përjetuam në Japoni. Sikurse t’iu kishim përmbajtur kufijve të Kuranit dhe asaj që e ka qartësuar udhëzimi profetik, do të ishte shumë më e lehtë për ne që ti bëjmë të tjerët që të kuptojnë se çka me të vërtetë është besimi i drejt monoteist i cili nuk përbëhet nga komplikimet apo vështirësitë. Po ashtu, atyre do tu kishte treguar feja e sinqertë që është e zbrazët nga shtrembërimet dhe nga prapambetja.

Po ti kishim shikuar të gjitha mendimet e dijetarëve të fikhut, ndarjet, mospajtimet dhe mangësitë, ne do të ishim hutuar. Disa prej tyre madje thonë:

”Kjo e kuptuar është e fortë, por as nuk mund të veprohet apo të gjykohet sipas saj. Pse? Sepse një person i caktuar tha këtë, një person tjetër ka thënë diçka tjetër.”

Prandaj ne shohim se një mendim i vetëm i njeriut, i cili nga ana e tij është vetëm një në turmë, mjafton që ne të braktisim Sunnetin autentik, edhe pse mirëqenia e Sunnetit është e qartë. Për shkak të kësaj, lidhja jonë në mes gjendjes tonë të tanishëm dhe bazave të fesë dhe burimeve të saj është shkëputur. Në lidhje me besimin dhe dispozitat, nuk është e lejueshme për askënd që t’i referohet dikujt tjetër pos Allahut (Te ala) dhe të dërguarit të Tij (salAllahu alejhi ue selem) të cilit iu dha shpallja. Pos kësaj është e detyrueshme që ne të besojmë se vetëm Allahu ka të drejtë që të gjykojë dhe se feja nuk merret nga askush tjetër. Në këtë mënyrë ne bëhemi monoteist të sinqertë. Kjo është ajo që Allahu na ka urdhëruar në Librin e Tij të qartë dhe ai që e braktis këtë u përket atyre që kanë bërë shirk dhe ai është një humbës. Allahu (Azze ue Xhel) ka thënë:

”Dhe (sikur të shihnin) kur do të largohen ata që u prinin prej atyre që i ndiqnin (paria largohet prej atyre që u shkuan pas), e të gjithë e shohin dënimin dhe këputen lidhjet e tyre. E ata të cilët u patën shkuar pas do të thonë: ”Ah, sikur të na lejohej një kthim (në dunja) e të largohemi prej tyre (prijësve) siç u larguan ata tash prej nesh”! Kështu Allahu do t’ju paraqesë veprat që janë dëshpërim për ta, e ata nuk kanë të dalë prej zjarrit.” 2:166-167

Dije se ky ajet është më i ashpëri për ata që pasojnë verbërisht mendimet e njerëzve në fe, të atëhershëm si dhe bashkëkohorë. E njëjta gjë vlen, nëse çështja ka të bëjë me besimin dhe adhurimin, të lejuarën dhe të ndaluarën. Fakti se të gjitha këto çështje merren prej Allahut dhe të dërguarit të Tij (salAllahu alejhi ue selem), askush nuk ka të drejtë që të vijë me mendimin e tij. Këtu përfshihen imamët e devijimit. Por sa u përket imamëve të udhëzimit, ata e kishin zakon që të ndalonin që dikush të adhurohet karshi Allahut, që ti mbështetemi dikujt tjetër pos Allahut dhe që të mirret shpallja e dikujt tjetër pos Allahut si fe.

Disa komentues të Kuranit thonë se ajetet e ngjashme janë specifike për jomuslimanët. Po, ato janë specifike për jomuslimanët, por është e gabuar që të mendohet se këto ajete i përjashtojnë muslimanët.

Ata interpretojnë se të gjitha kërcënimet në Kuran janë ndaj idhujtarëve, jehudëve dhe të krishterëve, dhe kështu i largohen kuptimit të vërtetë. Prandaj, ti nuk i sheh muslimanët duke përfituar nga qortimet në Kuran. Ata mendojnë se është e mjaftueshme për të thënë ”La ilahe ilAllah”, për të shpëtuar në jetën e përtejme, edhe pse shumë hipokritë dhe kufarë e thanë atë. Fakti është se Allahu (Te ala) i ka përshkruar llojet e idhujtarisë, kufarët dhe gjendjen e tyre në mënyrë që ata që besojnë në Librin e Tij mund të qortohen, dhe kështu të mos bien në atë të cilën ata ranë dhe të shkatërrohen.

Por liderët e pasuesve të verbër bënë dallim në mes muslimanëve dhe Librit të Zotit të tyre dhe thanë se ata që duhet të pasohen kanë vdekur dhe se është e pamundur që dikush të jetë si ata, sepse ata kanë disa cilësi të cilat të tjerët nuk i kanë. Prej këtyre cilësive janë të kuptuarit e një çështje të caktuar. Kjo është ajo që thonë ata, pavarësisht se Selefët e drejtë në mesin e sahabëve, tebiinëve dhe katër imamët janë të bashkuar në se nuk është e lejuar për dikë që të pranojë një mendim fetar, argumenti i të cilit është i pa njohur.

Pastaj erdhën dijetarët e pasuesve të verbër dhe e shndërruan mendimin e dijetarit në argument për të paditurin. Pastaj ata u pasuan nga ata që janë edhe më ekstrem në pasimin e verbër dhe ndaluan të gjithë njerëzit që të marrin një mendim nga Kurani dhe Sunneti dhe i konsideruan ata që përpiqen ti kuptojnë ato dhe të veprojnë sipas tyre të jenë të devijuar. Ky është kulmi i mashtrimit, humbjes dhe armiqësi ndaj fesë. Si pasojë njerëzit i pasuan ata në këtë dhe në këtë mënyrë ata morën zota karshi Allahut. Një ditë ata do të heqin dorë nga njëri-tjetri, ashtu sikurse Allahu (Te ala) ka pohuar.

Shpërndaje: