Xhinët dhe njerëzit i kam krijuar vetëm që të Më adhurojnë. [Edh-Dharijat 51:56]

21.Dëshmia se është e lejueshme të qash pas vdekjes së një personi

Imam Muhamed bin Muhamed El-Hanbeli El-Menbaxhi
Teslijetu Ehlil-Mesaib
Përktheu: Valdet Gashi
www.perlatmuslimane.com

Kolegët tanë (Hanbeli) dhe ata të cilët kanë mendimin e tyre, thonë se është e lejueshme të qarit para dhe pas vdekjes së personit. Ata argumentojnë me fjalët e Xhabir bin Abdilah-it radijAllahu anhuma i cili ka thënë: “Babai im u vra në ditën e Uhudit. Unë i hoqa petkun që ia kishin hedhur mbi fytyrë dhe qaja. Disa prej atyre që ishin prezent më ndalonin nga ky veprim, kurse i Dërguari i Allahut salAllahu alejhi ue selem nuk më ndalonte. Edhe halla ime Fatimja filloi të qajë, profeti salAllahu alejhi ue selem i tha:

تبكين أو لا تبكين ما زالت الملائكة تظله بأجنحتها حتى رفعتموه

“Pavarësisht se a qanë ti apo jo, engjëjt e mbulonin atë me krahët e tyre deri sa ju e ngritët atë.” Buhariu dhe Muslimi.

Ibn Ibn Umeri -radijAllahu anhuma- ka thënë: “Kur Sa’d bin Ubadeh u sëmurë, profeti ﷺ erdhi që ta vizitojë atë së bashku me Abdurr-Rrahman bin ‘Aufin, Sa’d bin Ebi Uekasin dhe Abdullah bin Mesudin. Kur hyrën tek ai e gjetën të alivanosur (nga sëmundja).”

Profeti pyeti: “A ka vdekur?”

Ata i thanë: “Jo, o i dërguari i Allahut.”

Profeti filloi të qaj. Kur ata e panë të dërguarin e Allahut duke qarë filluan edhe ata të qajnë! “

Ai tha: “A nuk po dëgjoni? Vërtet, Allahu nuk ndëshkon për lotin e syrit dhe as për pikëllimin e zemrës, porse ndëshkon ose fal për këtë dhe bëri me shenjë drejt gjuhës së tij.”

Transmeton Muslimi (924) dhe Bukhari (1304).

Usame ibn Zejd ibn Harithe -radijAllahu anhu- tregon se njëra prej vajzave të profetit ﷺ i çoi fjalë atij: “Djali im po vdes prandaj eja sa më shpejt!”

Ai ﷺ i dërgoi selam dhe e porositi me këto fjalë:

“Vërtet, e Allahut është ajo që Ai merr dhe Atij i takon ajo që Ai jep, dhe çdo gjë tek Ai është me një afat të caktuar, andaj le të bëjë durim dhe të shpresojë shpërblimin e Allahut!”

Vajza e profetit ﷺ e dërgoi përsëri dhe i betohet që të vijë. Profeti ﷺ u ngrit në këmbë, e me të ishin: Sa’d ibn Ubadeh, Muadh ibn Xhebeli, Ubej ibn Ka’bi, Zejd ibn Thabiti dhe disa burra të tjerë. Kur profeti ﷺ erdhi te vajza e tij, e mori djaloshin në pre­hrin e vet, djaloshi po merrte frymë i shqetësuar dhe trupi i dridhej, profetit ﷺ filluan t’i rridhnin lotët rrëke.

Sa’di i tha: “Ç’është kjo, o i dërguari i Allahut?”

Ai ﷺ tha: “Kjo është mëshirë të cilën Allahu e vendos në zemrat e robërve të Tij të cilëve dëshiron, dhe padyshim që Allahu mëshiron nga robërit e Tij, ata që janë të mëshirshëm ndaj të tjerëve.”

Transmeton Bukhari dhe Muslimi.

Transmetohet se Enes bin Maliku radijAllahu anhu ka thënë: “Ishim në varrimin e një prej bijave të Dërguarit të Allahut salAllahu alejhi ue selem. I Dërguari i Allahut salAllahu alejhi ue selem ishte ulur pranë varrit, ndërsa unë pashë se si sytë e tij ishin të mbushur me lot. Ai tha:

هل منكم من رجل لم يقارف الليلة ؟

“Kush nga ju nuk ka pasur marrëdhënie intime natën e kaluar?”

Ebu Talha tha: “Unë.” Ai salAllahua lejhi ue selem i tha atij:

فانزل في قبرها

“Lëshojë atë në varr.” Transmetuar nga Buhari.

Transmetohet se Enesi radijAllahu anhu i cili ka treguar se i Dërguari i Allahut salAllahu alejhi ue selem ka thënë:

ولد لي غلام فسميته باسم أبي إبراهيم

“Më ka lindur një djalë të cilin e emërtova me emrin e babait tim Ibrahimit …”

Hadithi vazhdon, derisa ai (Enesi) tha: “Pastaj ne e vizituam të Dërguarin e Allahut salAllahu alejhi ue selem ndërsa Ibrahimi ishte duke u përballë me vdekjen. Të Dërguarit të Allahut salAllahu alejhi ue selem i filluan t’i rrjedhin lotët. Në një transmetim shtohet se, Profeti salAllahu alejhi ue selem e morri atë në prehër dhe i tha:

يا بني لا أملك لك من الله شيئا

“O biri im, unë nuk kam në dorë asgjë ndaj asaj që Allahu ka caktuar për ty.”

Në atë rast, Abdurr-Rrahman bin ‘Auf dhe Enesi i thanë: “O i dërguari i Allahut! A po qan ndërsa ke ndaluar që të qajmë?” Ai u përgjigj:

يا بن عوف إنها رحمة ومن لا يرحم لا يرحم

“O biri i ‘Aufit! Kjo është një mëshirë! Ai që nuk mëshiron nuk mëshirohet.

Pastaj vazhdoi duke thënë:

“Syri loton, zemra pikëllohet, por nuk themi veçse atë që kënaq Zotin tonë. Ne prej ndarjes me ty o Ibrahim jemi të pikëlluar.“

Transmeton Bukhari (1469) dhe Muslimi (1053).

Në këtë ka dëshmi se është e lejueshme të qash për personin para vdekjes së tij.

Enesi radijAllahu anhu gjithashtu ka thënë:

أخذ الراية زيد فأصيب ثم أخذها عبد الله بن رواحة فأصيب ثم أخذها جعفر فأصيب و إن عيني رسول الله صلى الله عليه و سلم لتذرفان ثم أخذها خالد بن الوليد من غير إمرة ففتح له

“Zejdi e mori flamurin dhe u vra. Pastaj e mori Abdullah bin Ravaha dhe u vra. Pastaj e mori Xha’feri dhe u vra,” – “dhe lotët rridhnin nga sytë e të dërguarit salAllahu alejhi ue selem.” Pastaj flamurin e mori Halid bin Uelidi pa qenë i urdhëruar dhe triumfoi.” Transmeton Buhariu.

Transmetohet nga Ibn Abasi radijAllahu anhuma i cili ka thënë: “Kur Zejnebja bija e të Dërguarit të Allahut salallahu alejhi ue selem vdiq, gratë filluan të qajnë. Atëherë Umeri filloi të rrah me kamxhikun e tij. Në atë rast, i Dërguari i Allahut salAllahu alejhi ue selem e kapi për dore dhe i tha:

مهلا يا عمر ثم إياكن و نعيق الشيطان

“Qetësohu o Umer! Unë ua tërheq vërejtjen grave nga britmat e shejtanit.”

Pastaj ai salAllahu alejhi ue selem tha:

إنه مهما كان من العين و القلب فمن الله عز و جل و من الرحمة و ما كان من اليد و اللسان فمن الشيطان

“Çfarëdo që vije nga sytë dhe zemra (loti dhe dhembja) ajo është prej Allahut dhe nga mëshira. Ndërsa ajo që vije nga dora dhe gjuha është prej shejtanit.” Transmeton Imam Ahmedi.

Aishja radijallahu anha ka treguar se kur Sa’d bin Mu’adhi kishte vdekur, tek ajo erdhi i dërguari i Allahut salAllahu alejhi ue selem, Ebu Bekri dhe Umeri radijAllahu anhuma. Ajo tha: “Betohem në Atë në dorën e të Cilit është shpirti im! Unë dalloja të qarit e Ebu Bekrit nga ajo e Umerit ndërsa unë isha në dhomën time.” Transmeton Imam Ahmedi.

Esma bint Jezid ka thënë: “Kur vdiq Ibrahimi, biri i të Dërguarit të Allahut salAllahu alejhi ue selem, i Dërguari i Allahut salAllahu alejhi ue selem kishte qarë.” Transmeton Ibn Maxheh.

Imam Ahmedi gjithashtu transmeton nga Ibn Abasi radijAllahu anhu i cili ka thënë: “Kur Rukajjah, bija e të dërguarit salAllahu alejhi ue selem kishte vdekur, ai tha:

الحقي سلفنا الخير عثمان بن مظعون

“Bashkohu me përfaqësuesin tanë të mirë Uthman bin Medh’un.”

Gratë qanin, ndërsa Umeri rrihte me kamxhikun e tij. Pastaj profeti salAllahu alejhi ue selem tha:

دعهن يبكين و إياكن و نعيق الشيطان

“Leri ato të qajnë. Por unë ua tërheq vërejtjen atyre nga britmat e shejtanit.”

Pastaj ai salAllahu alejhi ue selem tha:

مهما يكن من القلب و العين فمن الله و الرحمة و مهما كان من اليد و اللسان فمن الشيطان

“Çfarëdo që vije nga sytë dhe zemra (loti dhe dhembja) ajo është prej Allahut dhe nga mëshira. Ndërsa ajo që vije nga dora dhe gjuha është prej shejtanit.”

Pastaj, i Dërguari i Allahut salAllahu alejhi ue selem u ul afër njërit skaj të varrit. Afër tij ishte Fatimja e cila qante, kurse i fshinte sytë e saj me rrobën e tij nga mëshira që kishte për të.”

Në dy hadithet që flasin për vdekjen e Zejnebes dhe Rukajës dy bijave të profetit salAllahu alejhi ue selem konfirmohet të qarit pas vdekjes.

Ka disa transmetime se kur ai salAllahu alejhi ue selem vizitoi varrin e nënës së tij qau dhe i bëri edhe të pranishmit të qajnë. Gjithashtu është transmetuar në formë autentike se ai salAllahu alejhi ue selem e puthi ‘Uthman bin Medh’unin pasi që kishte vdekur, ndërsa lotët i rridhnin nëpër fytyrën e tij. E njëjta gjë konfirmohet edhe në tregimet që flasin në lidhje me vdekjen e Xha’ferit dhe Abdullah bin Rauahas.

Në mënyrë të ngjashme është transmetuar në formë autentike se Ebu Bekr es-Sidiku radijAllahu anhu e puthi profetin salAllahu alejhi ue selem pasi që ai kishte vdekur dhe qau dhe i bëri edhe të tjerët të qajnë.

Të gjitha këto hadith dëshmojnë se është e lejueshme të qashë para dhe pas vdekjes së një personi dhe se kjo nuk është aspak e urryer.

Shpërndaje: